มุสลิมดอทคอม : ว่าด้วยการแต่งงานของชาวยิว (ยุ่งยากเหมือนกันนะ)

Two immigrants from the former Soviet Union staged a very public wedding in the streets of central Tel Aviv this week to highlight the plight of hundreds of thousands of Jews barred from lawfully marrying in Israel.

Nico Tarosyan and Olga Samosvatov chose to tie the knot in a special ceremony on Tuesday – watched by family, friends and curious passers-by – after Orthodox rabbis had denied them the right to wed.

Nico Tarosyan และ Olga Samosvatov เลือกจัดพิธีแต่งงานกลางถนนในกรุงเทลอาวีฟ ท่ามกลางครอบครัว มิตรสหาย และคนเดินถนนที่อยากรู้อยากเห็นเมื่อวันอังคาร หลังนักบวชยิวออร์โธด๊อกไม่อนุมัติการแต่งงานของเขา โดยยกเหตุผลว่า Tarosyan ไม่สามารถพิสูจน์ตัวเองได้ว่าเป็นยิว ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ แต่เจ้าสาวนั้นได้รับการพิจารณาว่าผ่านเกณฑ์มาตรฐานแล้ว

Tarosyan วัย 34 ปี ย้ายมาอยู่อิสราเอลในปี 1995 กล่าวว่า เป็นเรื่องน่าอัปยศอดสูยิ่ง โดยที่เขาย้ายมาจากรัสเซียเพราะถูกเกลียดชังเนื่องจากเป็นยิว แต่เมื่อมาอยู่ที่นี่เขากลับถูกรังเกียจเดียดฉันท์เพราะเป็นรัสเซีย

การแบ่งแยกชั้นชาวยิวเกิดขึ้นในอิสราเอลตั้งแต่ต้นปี 1990 ขณะนั้นมีผู้อพยพจากรัสเซียซึ่งเพิ่งล่มสลาย หลั่งไหลเข้ามาในอิสราเอลกว่า 1 ล้านคน หลายคนได้รับสิทธิตามกฎหมาย Law of Return ซึ่งระบุว่า ผู้ที่มีปู่-ย่า ตา-ยาย แม้เพียงคนใดคนหนึ่งเป็นยิว ก็มีสิทธิเข้ามาตั้งรกรากในอิสราเอลได้ ด้วยเหตุนี้จึงมีหลายคนที่มีเอกสารยืนยันไม่ครบถ้วน หรือมีการทำเอกสารปลอมขึ้น ซึ่งทางการไม่ได้ตรวจตราย่างเข้มงวด เพราะต้องการให้มีผู้ย้ายเข้ามาอยู่มาก ๆ เพื่ออิสราเอลจะได้ใช้เป็นข้ออ้างในการยึดพื้นที่ของปาเลสไตน์

กรณีเช่นนี้ทำให้เกิดความขัดแย้งขึ้น เพราะองค์กรของแรบไบยิวออร์โธด๊อกซ์ ได้ตั้งตนเป็นผู้คุ้มครองความบริสุทธิ์ของเผ่าพันธุ์ยิว  Ofer Kornfeld ประธานองค์กร ฮาวายา กล่าวว่าองค์กรเป็นผู้อนุมัติ และรับรองการแต่งงาน และเนื่องจากในอิสราเอลไม่มีการแต่งงานตามนิตินัยแบบสากล ดังนั้นองค์กรนี้จึงทำหน้าที่สำคัญในการอนุมัติการแต่งงานให้แก่ทุกคู่ นอกจากนั้น แรบไบยังได้รับมอบหมายจากทางการ ให้ทำหน้าที่ดูแลเกี่ยวกับสถานะของบุคคล เช่น การเกิด การตาย การหย่าร้าง ฯ ซึ่งแรบไบจากกลุ่มยิวต้นตำรับดั้งเดิม ซึ่งขึ้นชื่อว่าเคร่งครัดที่สุดจะเป็นผู้จัดการดูแลทั้งสิ้น

ตัวเลขทางการแสดงว่ามียิวมากถึง 350,000 คน ที่ถูกแรบไบจัดประเภทให้อยู่ในพวกที่ไม่มีศาสนา และไม่อาจแต่งงานในประเทศได้ ทางเลือกก็คือต้องออกไปแต่งงานนอกประเทศแล้วกลับเข้ามา จึงจะได้การรับรอง ผู้อพยพเหล่านี้ต้องเผชิญกับอุปสรรค ในการหาข้อพิสูจน์เพื่อให้เป็นที่พอใจของแรบไบ เช่น หาหลักฐานที่แสดงว่าแม่ หรือยายเป็นยิว ซึ่งบางครั้งผลที่ออกมาก็ไม่เป็นไปตามที่คิด บางคนถึงขนาดล้มเลิกการสืบค้น เพราะต้องใช้เวลานานเป็นเดือน เป็นปี ขั้นตอนก็ยุ่งยาก และน่าขายหน้า และไม่มีอะไรจะรับรองได้ว่าหลักฐานนั้นๆ จะเป็นที่พอใจของแรบไบหรือไม่

ในกรณีของชาวยิวอพยพจากรัสเซีย การหาใบเกิดที่ระบุว่ามีแม่เป็นยิวค่อนข้างเป็นเรื่องยาก แต่ถ้าสามารถหาหลักฐานว่าแม่พูดภาษายิดดิชได้ ก็จะเป็นการดี หากแม่ตายแล้วก็ต้องไปถ่ายรูปหินที่หลุมฝังศพมาเป็นหลักฐาน เพราะถ้าเป็นยิวจริงก็จะมีรูปดาวเดวิดสลักอยู่ คุณ Torosyan เล่าว่า ขนาดที่พ่อ-แม่ของเขาเป็นยิวรัสเซียทั้งคู่ และบ้านที่รัสเซียก็มีคนมาพ่นสีข้อความต่อต้านยิวที่ประตู แรบไบก็ยังไม่ยอมรับเขา ส่วนเจ้าสาววัย 29 ซึ่งอพยพมาจากยูเครนตั้งแต่อายุ 15 บอกว่าเก็บเงินไว้ไปแต่งงานตามพิธียิวที่กรุงปรากแล้ว

ทุกปีมีชาวอิสราเอลออกไปแต่งงานนอกประเทศประมาณ 6,000 คู่ คิดเป็น 1 ใน 5 ของจำนวนผู้แต่งงานในปีนั้นๆ แต่ในกลุ่มนี้ไม่ได้มีเฉพาะคู่ที่ต้องออกไปเพราะแรบไบไม่ทำพิธีให้ แต่ยังมีอีกส่วนหนึ่งเป็นยิวปฏิรูป หรือยิวใหม่ ซึ่งไม่ต้องการขึ้นกับพิธีกรรมแบบออร์โธด๊อกซ์ หรือเป็นคู่ที่แต่งงานข้ามศาสนา ก็ออกไปแต่งนอกประเทศเช่นกัน

มุสลิม คริสเตียน และชาวดรูซ มีจำนวนรวมกันเกือบ 1 ใน 5 ของประชากรในอิสราเอล ทั้ง 3 กลุ่มนี้มีองค์กรศาสนาแยกต่างหากสำหรับดูแลด้านการแต่งงาน

กว่า 10 ปีที่ผ่านมา มีความพยายามที่จะปฏิรูปกฎหมายเรื่องการแต่งงานตามนิตินัย แต่กฎหมายมักไม่ผ่านสภาเพราะโดนพรรคการเมืองเคร่งศาสนาสกัดเสียก่อน อย่างไรก็ดี กฎหมายใหม่ที่อนุมัติโดยคณะรัฐมนตรีเมื่อเดือนที่ผ่านมา ดูน่าจะผ่านสภาออกมาได้ โดยกฎหมายนี้จะอนุญาตให้คู่แต่งงานที่ได้รับการระบุว่า “ไม่มีศาสนา” สามารถแต่งงานแบบนิตินัยได้ แต่คู่ของ Tarosyan ไม่เข้าข่ายนี้ เพราะเจ้าสาวได้รับการรับรองสถานภาพยิวแล้ว

เรื่องนี้มีประเด็นการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้อง เพราะพรรคเคร่งศาสนาถูกบังคับให้ยอมสนับสนุนกฎหมายนี้ เนื่องจากเป็นเงื่อนไขในการเข้าร่วมรัฐบาลใหม่ของเนทันยาฮู การประนีประนอมเกิดขึ้น เพราะ Yisreal Beiteinu Party ซึ่งเป็นพรรคร่วมรัฐบาลกลุ่มขวาจัด นำโดย Avigdor Lieberman (รมต.กระทรวงต่างประเทศ) ได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มชาวอิสราเอลเชื้อสายรัสเซียเป็นจำนวนมาก และกฎหมายนี้เอื้อประโยชน์กับคนกลุ่มนี้

หนังสือพิมพ์เสรีนิยม  Haaretz ชื่นชมกฎหมายนี้ว่า เป็นครั้งแรกของการพยายามแทรกแซง การผูกขาดการแต่งงาน แต่นักสังเกตการณ์ตั้งข้อสงสัยว่า อาจจะมีคนจำนวนน้อยที่จะได้ประโยชน์จากกฎหมายนี้ และอาจจะเข้าทางของกลุ่มแรบไบอีก เพราะต้องเป็นผู้สั่งให้คู่แต่งงานไปหาพยานหลักฐานยืนยันว่าไม่มีศาสนา หรือไม่ได้เป็นยิวมาแสดง และผลร้ายก็คือกลุ่มนี้จะถูกกักอยู่แต่ในสังคมแคบๆ และคนรุ่นต่อมาก็ต้องแต่งงานในกลุ่มเดียวกันเอง

นักวิเคราะห์กล่าวว่า สาเหตุที่แรบไบเห็นด้วยกับการปฏิรูปนี้ เพราะกฎหมายยังคงกั้นขวางไม่ให้มีการผสมปนเปกัน ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการคัดเลือกแล้วว่าเป็นยิวแท้ กับกลุ่มที่แรบไบจัดไว้เป็นพวกไม่มีศาสนา

แม้ในปัจจุบันที่เกือบร้อยละ 70 ของชาวยิวในอิสราเอล จะแสดงชัดเจนว่าต้องการแยกศาสนาออกจากการดำเนินชีวิต แต่แรบไบก็ยังคงผูกขาดเรื่องการแต่งงานไว้ในมือ และแม้ในกลุ่มเคร่งศาสนาด้วยกันเองก็ยังมีการประกาศตัวสังกัดกลุ่มปฏิรูป และกลุ่มอนุรักษ์ซึ่งเป็นสายกลาง

อนึ่ง การย้ายสังกัดเข้าไปอยู่กลุ่มออร์โธด๊อกซ์ ต้องผ่านหลักเกณฑ์เข้มงวดมากมายที่กำหนดโดยแรบไบ ซึ่งทำให้ไม่กี่ร้อยคนสามารถผ่านเข้าไปรวมกลุ่มได้ในแต่ละปี และเมื่อเข้ากลุ่มแล้วก็ต้องถูกบังคับให้ยอมรับกฎเกณฑ์ที่เคร่งครัดต่างๆ ในการใช้ชีวิต และรวมถึงการปฏิบัติตัวของคนในครอบครัวด้วย

กรณีที่เกิดขึ้นกับคู่สมรสดังกล่าว สะท้อนให้เห็นในการสำรวจที่เพิ่งทำขึ้นโดย สถาบันประชาธิปไตยอิสราเอล โดยพบว่า ครึ่งหนึ่งของชาวอิสราเอลที่ตอบแบบสอบถาม เชื่อว่า ผู้ที่เกิดในอิสราเอลเท่านั้นจึงจะเป็นชาวอิสราเอลที่แท้จริง

และข้อมูลที่พบอีกข้อหนึ่งก็คือ ชาวรัสเซียอพยพที่อยู่ในวัย 30 ปีขึ้นไป เพียงร้อยละ 28 เท่านั้น ที่มองเห็นอนาคตสดใสของตัวเองในอิสราเอล

เขียนโดย โจนาธาน คุ๊ก นักเขียน และนักหนังสือพิมพ์ในเมืองนาซาเรธ ประเทศอิสราเอล

พิมพ์จาก : http://muslimthai.muslimthaipost.com/main/index.php?page=sub&category=109&id=4081
วันที่ : 22 ตุลาคม 62 1:59:45
สำนักข่าวมุสลิมไทยโพสต์ http://www.muslimthaipost.com