หมวดหมู่
หน้าหลัก       ยินดีต้อนรับสู่มุสลิมไทย โพสต์
ค้นหา
หากมีคำค้นหลายตัว สามารถคั่นด้วย comma (,)
หน้าหลัก >> Muslimthai Focus
พิมพ์หน้านี้  |  ส่งให้เพื่อน
ทิศทางอุตฯอาหารไทย ต้องปรับตัวรับกระแสโลก

ประเทศ ไทย เป็นผู้ผลิตสินค้าเกษตรและแปรรูปเป็นอาหาร เป็น 1 ใน 7 ประเทศของโลกที่มีอาหารบริโภคอย่างพอเพียงและยังมีเหลือเพื่อการส่งออกอีก ด้วย

เห็นได้จากภาพรวมผลผลิตสินค้าเกษตรในปี "53 ที่ผ่านมา มีปริมาณสูงกว่าการบริโภคภายในประเทศ สามารถทำรายได้เข้าประเทศจากการส่งออกผลผลิตทางเกษตรและอาหารเป็นมูลค่า มหาศาล

ส่วนทิศทางของอาหารและอุตสาหกรรมอาหารไทย จะเป็นอย่างไรโดยเฉพาะท่ามกลางกระแส"วิกฤตอาหารโลก" นายอมร งามมงคลรัตน์ รองผู้อำนวยการสถาบันอาหาร กระทรวงอุตสาหกรรม ให้สัมภาษณ์ "ข่าวสด" ดังนี้

อนาคตอุตสาหกรรมโลก

ใน อนาคตอุตสาหกรรมของโลกจะปรับเปลี่ยนรูปแบบไปค่อนข้างมาก กระแสโลกาภิวัตน์ สนามแข่งขันทางการค้าของสินค้าอุตสาหกรรมเท่าเทียมกันสำหรับผู้ผลิตทั่วโลก การเปลี่ยนขั้วทางอำนาจเศรษฐกิจและการเมืองจากประเทศโลกตะวันตกจะกลับมาอยู่ ในมือของประเทศเอเชีย ทั้ง จีน อินเดีย

ขณะเดียวกันกลุ่มประเทศที่ มีจำนวนประชากรสูงและมีความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจอย่าง บราซิล รัสเซีย อินเดียและจีน ที่รวมเรียกกันว่ากลุ่ม BRIC จะมีบทบาทมากในเศรษฐกิจโลก ในด้านประชากรก็เช่นกันอีก 20 ปีข้างหน้าโลกจะมีคนอยู่ในข่ายผู้สูงอายุมากกว่าวัยทำงาน

ที่สำคัญ ในอนาคตคนส่วนใหญ่จะให้ความสำคัญกับสิ่งแวด ล้อมมากยิ่งขึ้น อันเป็นผลจากสภาพแวดล้อมโลกได้เปลี่ยนแปลงไปมาก เกิดภัยพิบัติร้ายแรงในหลายภูมิภาค

ทิศทางอุตสาหกรรมโลกจึงมุ่งปรับ ตัวเพื่อรองรับกับบริบทข้างต้น โดยการผลิตจะคำนึงถึงผลกระทบสิ่งแวดล้อม มีการแข่งขันภายใต้มาตรฐานและจริยธรรมเดียวกัน เน้นการใช้เทคโนโลยีและความรู้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม อาศัยความร่วมมือระหว่างกัน มุ่งการผลิตรูปแบบใหม่ที่ผู้ผลิตเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทาน สร้างและอาศัยความสามารถเฉพาะ มีการจัดการความเสี่ยง และท้ายที่สุดสร้างรูปแบบการเข้าถึงตลาดใหม่

ทิศทางอุตสาหกรรมอาหาร

สำหรับ ทิศทางอุตสาหกรรมอาหารโลกผู้บริโภคถือว่าเป็นปลายทางของการผลิต โธมัส มัลธัส เคยทำนายไว้เมื่อ 200 กว่าปีก่อน ว่าประชากรจะขยายตัวมากกว่าอาหาร ถ้าเทคโนโลยีการผลิตไม่เปลี่ยนแปลงจากสมัยนั้นปัจจุบันโลกคงเข้าสู่ภาวะอด อยากไปแล้ว

แต่ใช่ว่าความกังวลด้านความพอเพียงของอาหารจะหมดไป เพราะปัจจุบันดัชนีราคาโภคภัณฑ์หลักได้ทะยานสูงขึ้นจนเกือบจะเทียบเท่าวิกฤต อาหารเมื่อปี "51 แต่ละประเทศต่างก็มีวิธีในการรับมือกับปัญหาที่แตกต่างกัน

สิ่งคุกคามจากปัญหาด้านความพอเพียงของแหล่งอาหารทำให้ในอนาคต อุตสาหกรรมอาหารยังคงมุ่งเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างต่อเนื่องทั้งในระดับ ฟาร์มและระดับโรงงาน

ขณะเดียวกันความหลากหลายของประชากรยังทำให้การ ผลิตต้องมุ่งเจาะกลุ่มผู้บริโภคในกลุ่มต่างๆ เช่น ผู้สูงอายุ วัยทำงาน มีประเภทอาหารใหม่ๆ เกิดขึ้นทั้งอาหารพร้อมรับประทาน อาหารพร้อมปรุง หรืออาหารเฉพาะกลุ่ม อาทิ อาหารฮาลาล เป็นต้น

รูปแบบและวิธีการ บริโภคก็เปลี่ยนไปจากเดิมที่เน้นอาหารเพื่ออิ่ม กลายเป็นอาหารเพื่อความสุข และแปรเปลี่ยนมาเป็นอาหารเป็นยา ปัจจุบันมีกลุ่มอาหารใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมายและจะกลายเป็นอนาคตของอุตสาหกรรมอาหารที่จะมีบทบาทสำคัญต่อไป ในอีกหลายสิบปีข้างหน้า

ไทยต้องวางรากฐาน

ในอดีต อุตสาหกรรมอาหารของไทยได้ชื่อว่าเป็นผู้รับจ้างผลิต ไม่ว่าลูกค้าในต่างประเทศต้องการอาหารอย่างไรก็สามารถผลิตได้ตรงตามความต้อง การ แต่ระยะ 10 กว่าปีหลังผู้ผลิตอาหารได้ปรับบทบาทออกมาจากการเป็นผู้รับจ้างผลิตและส่งออก วัตถุดิบได้พอสมควร แต่ตัว แบรนด์อาหารของคนไทยยังเป็นที่รู้จักจำนวนน้อย ซึ่งอาจเป็นเพราะยังต้องวางรากฐานการผลิตในด้านอื่นๆ ให้มั่นคงก่อน

เพื่อ ให้อุตสาหกรรมอาหารก้าวต่อไปอย่างยั่งยืน ประเทศไทยต้องเร่งวางรากฐานเพื่อให้อุตสาหกรรมอาหารก้าวสู่อุตสาหกรรมบนพื้น ฐานแห่งความรู้ในระยะเวลา 3-5 ปี ดำเนินการทั้งเชิงรุกและเชิงรับ

เมื่อ อุตสาหกรรมอาหารมีความพร้อมจะวิ่งทันกับเขตเศรษฐกิจอาเซียนที่จะเริ่มดำเนิน การในปี "58 ส่งผลให้อุตสาหกรรมอาหารของไทยขยายตัวและหยั่งรากลึกในภูมิภาคอาเซียน กลไกและกระบวนการจัดหาวัตถุดิบและผลิตจึงเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

การ ดำเนินการทั้งเชิงรุกและเชิงรับที่ควบคู่กันไปจะทำให้ผลิตภัณฑ์อาหารของไทย เริ่มเป็นที่ยอมรับระดับโลก ปลายทางที่อุตสาหกรรมอาหารของไทยจะต้องไปให้ได้คือการเป็นเจ้าของแบรนด์ อาหารระดับโลกพร้อมเป็นผู้บริหารจัดการวัตถุดิบของภูมิภาค

แข่งขันกันรุนแรงขึ้น

ใน อนาคตเมื่อเศรษฐกิจโลกขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ประชากรในแต่ละประเทศย่อมมีรายได้โดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น สิ่งที่จะเกิดขึ้นโดยทั่วไปคือสัดส่วนการใช้จ่ายเพื่อการบริโภคต่อค่าใช้ จ่ายทั้งหมดจะลดลง คนจะบริโภคสินค้าอาหารทั่วไปในสัดส่วนน้อยลง และหันไปบริโภคอาหารที่อยู่ในเกณฑ์ของฟุ่มเฟือยมากขึ้น ฉะนั้น มูลค่าของอาหารหลักพื้นฐานคงจะไม่เติบโตไปมากกว่าที่เป็นอยู่มากนัก

ขณะ ที่กลุ่มอาหารที่จัดอยู่ในกลุ่มใหม่ๆ จะมีมูลค่าเพิ่มมากขึ้นเป็นลำดับ นำขบวนโดยอาหารกลุ่มสุขภาพและความสุข ปัจจุบันมีเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่เอื้ออำนวยให้ผู้ผลิตอาหารเติมหรือปรุงแต่งวิตามินต่างๆ เข้าไปมากมาย นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมอาหารในการผลิตใหม่ๆ เช่น ข้าวกล้องงอก น้ำมังคุด จึงขยายตัวได้

แต่การปรับฐานผลิตภัณฑ์อาหารไปสู่อาหารเพื่อสุขภาพ ยังต้องใช้เวลา เพราะต้องมีกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และการรับรองคุณภาพเพื่อให้เกิดการยอม รับกันโดยทั่วไป

ขณะที่การผลิตอาหารในส่วนของการส่งออกวัตถุดิบยังคงเป็นฐานของการส่งออกอาหารของโลกต่อไปแม้ว่าจะมีการขยายตัวไม่มากในระยะยาว

แต่ โดยสรุปอุตสาหกรรมอาหารคงต้องแข่งขันกันรุนแรงขึ้น ส่วนรูปแบบการแข่งขันได้แตกหน่อจากที่แข่งด้านราคาเพียงอย่างเดียวไปสู่การ แข่งกันพัฒนาผลิตภัณฑ์ แข่งกันเจรจา เพื่อให้อุตสาหกรรมในประเทศของตนได้ประโยชน์มากที่สุด

ขยายขอบเขตครัวโลก

ปัจจุบัน สถานการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นล้วนส่งผลดีต่อการตอกย้ำความเป็นครัวโลกของไทย ความวุ่นวายจากการประท้วงในโลกอาหรับ เหตุการณ์ภัยพิบัติต่างๆ ทั้งในนิวซีแลนด์ จีน รวมถึงความกังวลเรื่องวิกฤตอาหาร แม้ว่าจะเป็นเรื่องน่าเห็นใจสำหรับประเทศเหล่านั้น แต่สำหรับไทยแล้วผล ผลิตทางการเกษตรหลาย ชนิดยังอยู่ในระดับที่เพียงพอต่อการบริโภค ในประเทศ สามารถนำไปผลิตเพิ่มมูลค่าและส่งออกไปยังทั่วโลกได้

ฉะนั้น การเป็นครัวโลกคง ไม่ใช่เป็นเพียงแค่ความหวัง แต่ประเทศไทย สามารถเป็นครัวของโลกหากสามารถประสานพลังกันระหว่างรัฐ เอกชน อย่างชัดเจนและตรงจุด

ที่ผ่านมาไทยเปิดตัวการเป็นครัวของโลกด้วย อาหารไทยในต่างประเทศมาแล้ว ปัจจุบันไทยในฐานะครัวของโลกต้องขยายขอบเขตหรือนิยามครัวของโลกให้กว้างขึ้น วัตถุดิบ เครื่องปรุง ส่วนประกอบต่างๆ ที่ได้จากผู้ผลิตในไทยที่ต่างประเทศนำไปใช้ทั้งเป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหาร ตามสไตล์ของชาติตน หรือนำไปขายสู่ผู้บริโภคโดยตรง ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการส่งให้ไทยเป็น "ครัวของโลก"

กลไกในการ จัดการเพื่อให้วัตถุดิบจากไทยหรือแสวงหาวัตถุดิบจากแหล่งอื่นโดยผู้ประกอบ การไทยเป็นผู้จัด/จัดการ/แปรรูป จะเป็นบันไดสำคัญในการก้าวขึ้นเป็นครัวของโลกอย่างแท้จริง

ต้องเร่งวิจัยและค้นคว้า

คู่ แข่งที่น่ากลัวของอุตสาหกรรมอาหารของไทยในเอเชียขณะนี้มี เวียดนาม จีน และอินเดีย ยิ่งถ้าไทยยังคงเน้นเป็นครัวของโลกโดยเน้นที่การขายวัตถุดิบ ในอนาคตไทยอาจเสียโอกาสให้กับประเทศเหล่านี้ ได้ เพราะต้นทุนการผลิตในภาคเกษตรของประเทศเหล่านี้ยังต่ำกว่าไทยมาก

อย่าง กรณีข้าวขาวปัจจุบันเวียดนามครองตลาดอาเซียนข้าวเกือบทั้งหมดแล้วเพราะมี ราคาถูกกว่าไทยมาก แต่ไทยก็สู้ด้วยการยกระดับคุณภาพและสร้างความแตกต่างให้ข้าวเป็นพรีเมียม

เช่น เดียวกับวัตถุดิบประเภทอื่นไทยต้องเร่งยกระดับและสร้างมูลค่าให้กับ ผลิตภัณฑ์อาหารที่โลกต้องการ โดยอาศัยฐานความรู้ซึ่งปัจจุบันผู้ผลิตไทยโดยเฉลี่ยยังอยู่ในภาวะที่ได้ เปรียบ การผลิตที่ยึดมั่นในมาตรฐานสากล มีการจัดการที่ทันสมัย สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ จึงเป็นตัวแปรในการสร้างไทยให้เป็นครัวของโลก

แต่มีประเด็นหนึ่งที่ ควรเพิ่มเติมคือ การเร่งวิจัยและค้นคว้าด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี ทั้งหมดนี้อยู่บนฐานที่อุตสาห กรรมอาหารของไทยต้องยกระดับและก้าวไปสู่อุตสาหกรรมที่มีฐานจากความรู้ให้ได้ อย่างรวดเร็วในระยะเวลา 3-5 ปี

มีมาตรฐานความปลอดภัย

ทุก วันนี้ ภาครัฐได้วางแผนพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารอย่างเป็นระบบ แต่การค้าอาหารระหว่างประเทศยังมีเงื่อนไขและข้อกำหนดภายใต้กรอบขององค์การ การค้าโลกที่อาจส่งผลต่อการค้าได้ แต่ละประเทศยังคงมีความแตกต่างกันทั้งในระดับพื้นฐานด้านวิทยา ศาสตร์ในการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย ศักยภาพการทดสอบทางห้องปฏิบัติการ หรือความแตกต่างกันด้านทัศนคติต่อระดับอาหารว่าเท่าไรจะเป็นระดับที่ปลอดภัย

ทำให้ประเด็นด้านมาตรฐานความปลอดภัยเป็นประเด็นที่ค่อนข้างลื่นไหล และผันเปลี่ยนไปตามความรู้ความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์ หากประเทศไทยพัฒนาศักยภาพของนักวิทยาศาสตร์อาหารให้ทัดเทียมนานาชาติจะเป็น ผลดีในการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารในระยะยาว

นอกจากนี้ แนวทางพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารไทยที่มุ่งขยายฐานการผลิตให้ครอบคลุมภูมิภาคอา เซียนนั้น จะต้องทำบนพื้นฐานที่ว่าจะต้องใช้แหล่งวัตถุดิบในประเทศได้อย่างมี ประสิทธิภาพ เพราะหากโยกการผลิตไปพึ่งพิงอาเซียน ถ้ากลไกการดำเนินงานของอาเซียนสะดุดย่อมมีผลต่อทิศทางการพัฒนาของอุตสาหกรรม อาหารของไทยเป็นอย่างมาก

การวางยุทธศาสตร์พัฒนาอุตสาหกรรมอาหารไป ยังอาเซียนจึงเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ภาครัฐจะต้องทำอย่างรัดกุม ดำเนินการควบคู่ไปกับการพัฒนาภาคเกษตรอันเป็นรากฐานของปัจจัยการผลิตของ ประเทศ
 
  เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง :-
 
  เนื้อหาที่คุณอาจกำลังค้นหา :-
บทความที่น่าสนใจ
สำนักข่าวมุสลิมไทยโพสต์
340 ลาดพร้าว 112 วังทองหลาง กรุงเทพฯ 10310
โทร 0-2514-0593 แฟ็กซ์ 0-2538-4215 Email : Webmaster@muslimthaipost.com

Warning: include(../../main/globalsitemap.php): failed to open stream: No such file or directory in /home/muslimpo/public_html/muslimthai/main/index.php on line 194

Warning: include(): Failed opening '../../main/globalsitemap.php' for inclusion (include_path='.:/usr/lib/php:/usr/local/lib/php') in /home/muslimpo/public_html/muslimthai/main/index.php on line 194